Medya Hatay Haber

Tüm Dünyayı Etkisi Altına Alan
COVID-19 Salgınında SON DAKİKA Gelişmeleri
#BizBizeYeteriz Türkiyem! Korona yaz 8119'a gönder 10 TL bağışta bulun

GIDA GÜVENLİĞİ AMA NASIL?

GIDA GÜVENLİĞİ AMA NASIL?
53 views
07 Eylül 2020 - 14:36

GIDA GÜVENLİĞİ AMA NASIL?

 

Zaman zaman yazılı ve görsel basına  yansıyan gıda zehirlenmeleri, tarım ilaçlarının aşırı kullanımlarından kaynaklanan zehirlenmeler, yemekhanelerden, hızlı tüketim yerlerinden, döner ve et üretimi yapan lokantalardan, uygunsuz koşullarda üretim yapan merdiven altı diye  tabir edilen yerlerde  üretilen ürünlerin  sağlıklı olup olmadığı konuları günümüzün en önemli Halk Sağlığı sorunudur.

Nerede hata yapıyoruz,  neyi gözden kaçırıyoruz?

Gıda zehirlenmesi ölümcül olabilir…

Gıda zehirlenmesinin nedenleri çok çeşitli olabilmektedir. Yanlışlıkla yenilen toksik maddelerle (mantar , bakla, patates zehirlenmesi, zehirli bal tüketilmesi gibi), gıdalara karışmış doğal toksik maddelerle (delice zehirlenmesi, burçak zehirlenmesi gibi), gıdalarda normalde bulunan ancak özel şartlarda toksik etki gösteren maddelerle (aşırı miktarda bira, şarap tüketimi gibi), hileli gıdalara katılabilen toksik maddelerle ve toksik kimyasal maddelerle veya böcek ilaçları ile gıda zehirlenmesi görülebilmektedir. Ancak bunlardan en önemlisi ve en yaygın olanı mikrobiyolojik gıda zehirlenmeleridir.

Mikrobiyolojik gıda zehirlenmeleri, patojen mikroorganizmalarla bulaşık ya da bunların üreme ve toksin yapma olanağı bulduğu gıdaların çiğ veya kusurlu hazırlanmış̧ şekillerinin tüketilmeleri  sonucu meydana gelmektedir. Ayrıca gıdaların hazırlanması, depolanması, dağıtımı ve pişirilmesi sırasında hijyen kurallarına uyulmaması sonucu ortaya çıkan sağlık sorunu da gıda zehirlenmesidir.

Bir yiyecek veya içeceğin kontamine olduğunu söylemek zordur çünkü görüntü, koku,renk  ve tatta herhangi bir değişiklik meydana gelmemiş olabilir. Gıda zehirlenmesi tek bir kişiyi veya aynı kontamine yiyecekten yemiş bir grup insanı etkileyebilir.

Gıda zehirlenmelerinin çoğu bakterilerin ürettiği toksinlerden veya bakteri miktarından kaynaklanır. Bazı bakteriler gerekli nem, beslenme, sıcaklık ve zaman koşulları oluştuğunda milyonlarca üreyebilirler. Ne kadar çok bakteri varsa, enfeksiyon ve hastalık riski de o kadar yüksektir. Yapılan birçok çalışmalarda mikrobiyal gıda  zehirlenmesine sebebiyet veren pek çok mikroorganizmanın başında Salmonella ssp., patojenik E.coli, Camphylobacter ssp., Listeria monocytogenes, Staphylococcus ssp, Bac illus ssp., Clostridium perfringens, Yersinia enterocolitica gibi patojen mikroorganizmaların rol aldığı bilinmektedir. Gıdalar yoluyla alınan bu mikroorganizmalar ya da toksinleri, gastrointestinal, ateş, nörolojik bulgulara ve daha kötüsü ölüme neden olabilmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre; gıda aracılığıyla taşınan bakteri, virüs, parazit, toksin ve kimyasal maddelerden kaynaklanan gıda  zehirlenmeleri dünyada her yıl yaklaşık 600 milyon kişiyi etkiliyor. Sağlık Bakanlığı resmi verilerine göre  ise ; ülkemizde her yıl yaklaşık 5 milyon kişi gı dazehirlenmesi problemiyle karşılaşıyor.

 

GIDA ZEHİRLENMESİNDEN NASIL KORUNURUZ?

Meyve ve sebzeleri bol suyla iyice yıkayın.

Meyve ve sebzeler üretim aşamasında tarlada bahçede kirli veya bakteri bulaşmış suyla sulanması, iyi yıkanmamaları nedeniyle üzerlerinde kalan tarım ilacı kalıntıları sorun yaratabilir.… Bu yüzden meyveleri ve sebzeleri mutlaka bol suyla iyice yıkayın. Tüketim öncesinde sirkeli suda da bekletebilirsiniz.

 

Etleri iyi pişirin.

Özellikle az pişmiş kırmızı et bir tür E. coli bakterisinin, tavuk ise Salmonella bakterisinin potansiyel üreme yerleri oluyor. Dolayısıyla etlerin iyi pişmesine dikkat edin. Et ürünlerinin merkez sıcaklıklarının 70-75o C’lerde olmaları gerekiyor, içlerinin çiğ kalmamasına dikkat edin. Pişirdiğiniz bir yemeği tekrardan ısıtmak istediğinizde yine aynı şekilde et ürünlerinin 70-75o C’lerde olmasına özen gösterin.

 

Dondurulmuş gıdaları buzdolabında bekleterek çözdürün.

Donmuş gıdaları oda sıcaklığında değil, buzdolabında bekleterek çözdürmeyi alışkanlık haline getirin. Ancak buz çözünürken suya dönüşüp akabileceği için çapraz bulaşma riskine karşı çiğ kullanacağınız sebze veya meyve gibi besinlerin yanına koymayın. Çözünmüş gıdayı tekrar dondurmayın.

 

Et ürünü hazırladıktan sonra;

Et ürünleri ile pişmemiş gıdaların hazırlık alan ve malzemelerin birbirinden ayırın. Et ürününden sonra salata hazırlığına geçecekseniz, kesme tahtalarını, tezgahları, bıçakları ve ellerinizi yeniden iyice yıkamayı ihmal etmeyin.

 

Bu gıdaları asla yan yana yerleştirmeyin:

Listeria bakterisi 4 derecede bile yaşayabilen ve buzdolabında çoğalabilen bir bakteri türü. Bu nedenle kırmızı et, tavuk ve balık gibi, çiğ besinler ile salata ve meyve gibi çiğ tüketilecek olan besinler mutlaka birbirinden uzakta yer almalı. Özellikle yarım kesilip dolap kapaklarına konulan limon tehlikeye çok açık oluyor. Karpuz veya kavun yazın en çok tüketilen meyveleri. Ancak kesik bir şekilde dolaba konulduğunda diğer gıdalardan mikroorganizma bulaşırsa gıda  zehirlenmelerine sebep olabiliyor.”

 

GIDA ZEHİRLENMESİ BELİRTİLERİ…

Her bir gıda zehirlenmesi sebebinde kuluçka süreleri farklıdır. Bazı zehirlenmelerde belirtiler 30 dakika ila bir saat içinde görülürken, gıda zehirlenmelerinin çoğunda belirtiler 12-48 saat içinde meydana gelir. Diğer türlerde ise belirtilerin görünmesi için birkaç gün ila bir haftaya kadar süre geçmesi gerekir.  Gıda zehirlenmesi genellikle 1-3 gün sürer ancak bakterinin türüne, enfeksiyonun şiddetine ve genel sağlık durumunuza bağlı olarak bir haftaya kadar devam edebilir. Pek çok insan bir hafta içinde tamamen iyileşir.  En yaygın görülen belirtiler sindirim yolunun (mide ve bağırsak) enflamasyonundan kaynaklanan kusma, karın ağrısı ve ishaldir. Sebebe bağlı olarak, belirtiler dâhilinde ateş ve üşüme, kanlı dışkılama, dehidrasyon, kas ağrıları, halsizlik ve bitkinlik de sayılabilir. Nadir olgularda, gıda zehirlenmesi sinir sistemine zarar verecek kadar ciddi olabilmektedir. Ekstrem olgularda felce, hatta ölüme neden olabilir.

 

KORUNMA DA NELERE DİKKATE EDİLMELİDİR?

 

TEMİZLİK…

 

Gıda  hazırlanmadan önce ve hazırlama esnasında eller yıkanmalıdır.

 

Mutfak ve kullanılan ekipmanlar temiz olmalıdır.

 

Mutfak haşere ve kemirgenlerden korunmalıdır.

 

ÇİĞ VE PİŞMİŞ BESİNLERİN AYRILMASI…

 

Çiğ etler diğer gıdalardan ayrı hazırlanmalıdır.

 

Ayrı bıçak, ayrı ekipman kullanılmalıdır.

 

Çiğ ve pişmiş gıda ler ayrı yerde depolanmalıdır.

 

GIDALARIN İYİCE PİŞİRİLMESİ…

 

Gıdalar merkez sıcaklıkları 70°C’ye ulaşıncaya kadar pişirilmelidir.

 

Özellikle et, kümes hayvanları iyi pişirilmelidir

 

GIDALARIN OPTİMUM SICAKLIKTA MUHAFAZA EDİLMESİ

 

Pişmiş gıda  oda sıcaklığında 2 saatten fazla tutulmamalıdır.

 

Pişmiş gıda ler soğutucuya kaldırılmalıdır. (5°C’nin altı)

 

Donmuş gıda ler oda ısısında çözdürülmelidir.

 

GÜVENLİ SU VE HAMMADDE KULLANILMASI…

 

Kullanılan su güvenli hale getirilmelidir.

 

Gıda için gerekli olan gıda lerin taze ve güvenilir olmasına dikkat edilmelidir.

 

SONUÇ

 

Şimdi şu soruları sorduğunuzu duyar gibiyim.

 

Gıda güvenliği konusunda  karşı karşıya olduğumuz riskler nelerdir?

 

Denetimler yeterli şekilde yapılıyor mu?

 

Gıda mevzuatı yeterli mi ve tam etkin şekilde uygulanabiliyor mu?

 

Gıda güvenliğimiz, sağlığımız kime emanet?…Sağlık Bakanlığı mı?.. Tarım ve Orman Bakanlığı mı?… Belediyeler mi?…

 

Elbette ki mevcut durumda denetimler gerçekleştirilmektedir. Ama etkinliği konusu……..?

 

Toplum olarak hatamız, olaylar başımıza geldikten sonra önlem almaya çalışmaktır. Bunun yerine bilinçli olarak önceden alacağımız tedbirlerle sorunları en aza indirebiliriz. Felaket başa gelmeden önce önleyici ve koruyucu tedbirler almak gerekir, başa geldikten sonra dövünmenin de hiç kimseye bir yararı yoktur.

 

PİYASALARDA SON DURUM
  • DOLAR
    -
    -
    -
  • EURO
    -
    -
    -
  • ALTIN
    -
    -
    -
  • BIST 100
    -
    -
    -

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

google.com, pub-4022191149878674, DIRECT, f08c47fec0942fa0
%d blogcu bunu beğendi: