Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri tarafından geliştirilen yazılım sayesinde, deprem riskine ilişkin zemin ve bina verilerine tek platform üzerinden ulaşılabilecek. Sistem; zemin sıvılaşması, bina risk analizi, yumuşak zemin etkisi, yapıların yapım yılı, fay hatlarına uzaklığı ve depreme dayanıklılık durumunu ayrıntılı şekilde sunuyor.
BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Eyübhan Avcı ve ekibi, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yıkım nedenlerini inceleyerek kapsamlı saha çalışmaları yürüttü. Bu çalışmaların ardından Bursa’nın depremselliğini ele alan bir proje geliştiren ekip, inşaat, jeoloji, jeofizik, bilgisayar, orman mühendisliği ile şehir ve bölge planlama bölümlerinden 15 akademisyenin katkısıyla yaklaşık 3 yıl süren bilimsel araştırma gerçekleştirdi.
Araştırmalar kapsamında Bursa’daki zemin yapısı, sıvılaşma riski bulunan bölgeler, üstyapı risk analizi, yumuşak zemin etkisi, yer altı su seviyesi ve yapıların deprem dayanımı gibi veriler tek bir portalda toplandı. Geliştirilen sistem sayesinde vatandaşlar, bulundukları ev ya da iş yerinin deprem riskini tek tuşla öğrenebilecek, bina yapılacak parsellerin zemin özelliklerini sorgulayabilecek.
Şu an için Bursa’nın Yıldırım ilçesindeki bazı mahallelerde aktif olan ve www.depremzeminsorgulama.com adresi üzerinden ücretsiz olarak hizmet veren sistemin, ilerleyen süreçte diğer ilçeler ve illeri kapsayacak şekilde Türkiye geneline yayılması hedefleniyor.
“Kamu Kurumları Bununla Yol Haritasını Çıkarabilecek”
Pilot uygulamanın Yıldırım ilçesinde başarıyla tamamlandığını belirten Prof. Dr. Eyübhan Avcı, Kahramanmaraş merkezli depremlerde hasar gören veya yıkılan 3 binden fazla binanın incelendiğini söyledi. Elde edilen veriler doğrultusunda Bursa’nın risk haritasını oluşturmaya başladıklarını ifade eden Avcı, geliştirilen yazılımın hem kamu kurumları hem de vatandaşlar için önemli bir kaynak olduğunu vurguladı.
Avcı, “Detaylı zemin haritalarımız ve yapıya ilişkin net verilerimiz yoktu. Biz bu çalışmayla somut, anlaşılır ve harita tabanlı veriler sunuyoruz. Hangi bölgede sıvılaşma olur, hangi alan heyelana duyarlı, olası bir depremde ne kadar bina hasar alır gibi bilgileri net şekilde ortaya koyuyoruz. Belediyeler bu verilerle ruhsat aşamasında doğru kararlar alabilecek” dedi.
“Türkiye’de Yapılmış Tek Çalışma”
Vatandaşlardan binalarının deprem riskiyle ilgili yoğun talep aldıklarını belirten Avcı, sistemin bu belirsizlikleri ortadan kaldıracağını ifade etti. Mahalle, ada ve parsel bazında sorgulama yapılabildiğini aktaran Avcı, konut satın almak veya kiralamak isteyenlerin de zemin ve yapı bilgilerine kolaylıkla erişebileceğini söyledi.
Sistemin üç ana modülden oluştuğunu belirten Avcı, ilk bölümde zemin bilgileri, ikinci bölümde fay hatlarına uzaklık, üçüncü bölümde ise binanın yapım yılı, kat sayısı ve taşıyıcı sistem özelliklerinin yer aldığını kaydetti.
