Sağlık Bakanlığı'nın 2026 yılı Haziran dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme kurası kapsamında başvurular alınmaya devam ediyor. Kadrolu sağlık personeli tercih işlemlerini EKİP sistemi üzerinden gerçekleştirebiliyor.

Başvuru Takvimi

• Başvuru başlangıcı: Haziran 2026
• Başvuru bitişi: 22 Haziran 2026 Pazartesi, saat 18.00
• Kura tarihi: 17 Temmuz 2026

Başvuruların tamamlanmasının ardından Bakanlık tarafından evrak kontrolü, hizmet süresi değerlendirmesi ve gerekli incelemeler yapılacak. Sürecin tamamlanmasının ardından yer değiştirme kurası 17 Temmuz'da gerçekleştirilecek ve sonuçlar Bakanlığın ilgili sistemleri üzerinden ilan edilecek.

Öne çıkan bilgi: İller arası tayin için tercih başvuruları 22 Haziran saat 18.00'e kadar devam ederken, kura çekimi 17 Temmuz 2026 tarihinde yapılacak.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, hantavirüs vakalarına ilişkin son durumu paylaştı. Ghebreyesus, yaklaşık 3 haftadır yeni vaka bildirilmediğini ve virüse ilişkin durumun istikrarlı seyrettiğini açıkladı.

DSÖ verilerine göre, Hollanda bandıralı MV Hondius yolcu gemisinde tespit edilen vakalarla birlikte toplam vaka sayısı 13 olarak kaldı. Virüs nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının ise 3 olduğu, bir aydan uzun süredir yeni can kaybının yaşanmadığı bildirildi.

Kemirgenlerden insanlara bulaşabilen hantavirüs; ateş, yorgunluk ve kas ağrıları gibi belirtilerle ortaya çıkarken, ağır vakalarda solunum yetmezliği, iç kanama ve böbrek yetmezliğine neden olabiliyor. DSÖ, virüsle ilgili gelişmeleri yakından takip etmeyi sürdürüyor.

Kalp ve damar hastalıkları, Türkiye’de ve dünyada en yaygın sağlık sorunları arasında yer almaya devam ederken, uzmanlar sağlıklı yaşamın temel unsurları arasında dengeli beslenmenin önemli bir yer tuttuğunu vurguluyor. Düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve sigaradan uzak durmanın yanı sıra doğru yağ tercihlerinin de kalp sağlığını desteklediği belirtiliyor.

Beslenme bilimi alanında son yıllarda yapılan çalışmalar, yağlara yönelik geleneksel bakış açısının değişmesine katkı sağladı. Uzmanlara göre yağlar artık yalnızca doymuş veya doymamış yağ içeriklerine göre değil, yağ asidi profilleri, kullanım alanları ve genel beslenme düzenindeki yerleriyle birlikte değerlendiriliyor.

İstanbul Arel Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceren Türkcan, yağların sağlık üzerindeki etkilerinin tek bir ölçüt üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “Kalp sağlığını korumak için tek bir besini suçlamak ya da mucizevi görmek doğru değildir. Yağların etkileri, bireyin genel beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzıyla birlikte ele alınmalıdır.” ifadelerini kullandı.

Farklı yağ türlerinin kendilerine özgü özelliklere sahip olduğunu kaydeden uzmanlar, zeytinyağı, ayçiçek yağı, fındık yağı, keten tohumu yağı ve palm yağının bilimsel araştırmalarda farklı yönleriyle incelendiğini belirtiyor. Özellikle yüksek sıcaklıklarda kullanılan yağlarda oksidatif stabilitenin önemli bir kriter olduğu vurgulanıyor.

Doç. Dr. Türkcan, kalp-damar sağlığının yalnızca kolesterol düzeyleriyle açıklanamayacağını belirterek, sağlıklı yaşamın birçok faktörün birleşimiyle mümkün olduğunu söyledi. Türkcan, “Genel beslenme modeli, fiziksel aktivite, uyku düzeni ve metabolik denge birlikte değerlendirilmelidir. Yağlar konusunda önemli olan, doğru yağı doğru amaçla ve uygun koşullarda kullanmaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanlar, kalp sağlığını korumak için tek bir besine odaklanmak yerine dengeli ve çeşitli bir beslenme modelinin benimsenmesi gerektiğinin altını çiziyor.

Program kapsamında ayrıca sağlık personeli tarafından tansiyon ve kan şekeri ölçümleri gerçekleştirildi. Bu sayede vatandaşların temel sağlık göstergelerini takip etmelerine destek sağlandı.

Koruyucu Sağlık Hizmetleri Kapsamında Farkındalık

Koruyucu sağlık hizmetleri çerçevesinde yürütülen çalışma ile vatandaşların sağlık durumları hakkında farkındalık kazanmaları ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının teşvik edilmesi amaçlandı.

Büyükşehir Belediyesi, toplum sağlığının korunması ve sağlık bilincinin artırılmasına yönelik çalışmalarını il genelinde sürdürmeye devam ediyor.

Vatandaşlardan Başkan Öntürk’e Teşekkür

Vatandaşlar, sunulan sağlık hizmetlerinden duydukları memnuniyeti dile getirerek HBB Başkanı Mehmet Öntürk’e teşekkür etti.

Batıgöz Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Fikret İşbilir, ergenlik döneminde görülen öfke, huzursuzluk ve dikkat dağınıklığının yalnızca hormonal değişimlerle açıklanamayacağını, beslenme alışkanlıklarının da bu süreçte önemli rol oynadığını belirtti.

Uzman Dr. İşbilir, özellikle kahvaltı yapmadan güne başlayan veya gün içinde yoğun şekilde şekerli gıdalar tüketen gençlerde enerji seviyesinin hızlı yükselip düştüğünü, bunun da yorgunluk, huzursuzluk ve dikkat eksikliği gibi sorunlara yol açabileceğini ifade etti.

Ailelerin tamamen yasaklayıcı bir tutum yerine sağlıklı alternatifler sunmasının daha etkili olduğunu vurgulayan İşbilir, evde hazırlanan sağlıklı yiyeceklerin gençlerin beslenme alışkanlıklarını olumlu yönde destekleyebileceğini söyledi.

Sınav dönemlerinde dengeli beslenmenin daha da önem kazandığını belirten İşbilir, ceviz, yumurta sarısı ve çiğ kuruyemişler gibi besinlerin zihinsel performansın korunmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Enerji içecekleri ve yüksek kafein içeren içeceklerin uyku düzenini bozduğuna dikkat çeken İşbilir, yetersiz uykunun da gençlerde sinirlilik, yorgunluk ve odaklanma sorunlarını artırabileceğini dile getirdi.

Uzmanlar, ergenlik döneminde gençlerin yalnızca akademik başarılarına değil; uyku düzeni, fiziksel aktivite, sosyal yaşam ve beslenme alışkanlıklarına da bütüncül bir yaklaşımla destek verilmesi gerektiğini vurguluyor.

Günümüzde birçok çift, ilişkilerinde yeterince sevilmediğini, önemsenmediğini veya değer görmediğini düşünerek çeşitli sorunlar yaşayabiliyor. Uzmanlara göre bu durumun temelinde, tarafların birbirlerinden beklentilerinin giderek artması ve karşılıklı olarak ilk adımı karşı taraftan beklemesi yatıyor.

Çift Terapisti Psk. Dr. Sevilay Abudaram, ilişkilerde değer görme ihtiyacının hem kadınlar hem de erkekler için temel bir gereksinim olduğunu ifade ederek, ilişkinin ilk dönemlerinde yoğun hissedilen bu duygunun zamanla azalmasının sık karşılaşılan bir durum olduğunu söyledi.

Abudaram, çiftlerin çoğu zaman “Önce bana değer versin, sonra ben de ona değer vereyim” yaklaşımıyla hareket ettiğini belirterek, bu durumun ilişkilerde görünmez bir mücadeleye yol açtığını vurguladı. Tarafların sürekli anlaşılmayı ve önemsenmeyi beklediğini ancak partnerini değerli hissettirme konusunda yeterince adım atmadığını ifade eden uzman isim, bunun da her iki tarafın da değersizlik hissi yaşamasına neden olduğunu kaydetti.

İlişkilerde yaşanan değersizlik hissinin yalnızca partner davranışlarından kaynaklanmadığını dile getiren Abudaram, bireyin kendi öz değer algısının da büyük önem taşıdığını söyledi. Kişinin önce kendisiyle kurduğu ilişkiyi güçlendirmesi gerektiğini belirten Abudaram, öz değer duygusu gelişen bireylerin ihtiyaçlarını daha sağlıklı ifade edebildiğini ve ilişkilerinde daha dengeli bir iletişim kurabildiğini aktardı.

Sağlıklı ilişkilerin karşılıklı anlayış ve sorumluluk üzerine kurulduğunu vurgulayan Abudaram, “Değer görmek kadar değerli hissettirmek de ilişkinin ortak sorumluluğudur. Çiftler bu dengeyi kurabildiklerinde hem bireysel ihtiyaçlarını karşılayabilir hem de ilişkilerini daha sağlam bir zeminde sürdürebilirler” dedi.

Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavına saatler kala uzmanlar, öğrencilerin beslenmelerine dikkat etmeleri gerektiğini belirtti. Özellikle yurt genelinde etkisini sürdüren sıcak hava nedeniyle gıda kaynaklı sağlık sorunlarının artabileceğine dikkat çekildi.

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Senem Azizzade, sıcak havalarda yeterli su tüketiminin önemine vurgu yaparak, dışarıda uzun süre beklemiş gıdaların tüketilmemesi gerektiğini söyledi. Azizzade, tavuk, et, süt ve yumurta içeren ürünlerin yüksek sıcaklıklarda daha hızlı bozulduğunu ve bunun mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğini ifade etti.

Uzmanlar; açıkta satılan et ve tavuk ürünleri, mayonezli ve kremalı yiyecekler, hijyen koşulları belirsiz gıdalar, kızartmalar ve aşırı şekerli atıştırmalıklardan uzak durulmasını öneriyor. Ayrıca sınav öncesinde daha önce tüketilmemiş besinlerin denenmemesi gerektiği belirtiliyor.

Sağlıklı bir sınav dönemi için düzenli ve dengeli beslenmenin önemine dikkat çeken Azizzade, öğrencilerin yeterli protein alması, bol su tüketmesi ve sınav sabahı mutlaka kahvaltı yapması gerektiğini vurguladı. Uzmanlar, doğru beslenme ve uyku düzeninin öğrencilerin dikkat, enerji ve odaklanma seviyelerini artıracağını belirtiyor.

Eren, gün içinde yeterli protein, lif ve su tüketiminin enerji seviyesini artırdığını, odaklanmayı desteklediğini ve kilo kontrolüne yardımcı olduğunu vurguladı. Uzun süre aç kalmanın ise tatlı isteğini artırarak porsiyon kontrolünü zorlaştırdığına dikkat çekti.

Yoğurt, kefir, taze meyve, çiğ kuruyemiş ve tam tahıllı sandviç gibi pratik ara öğünlerin gün içinde enerji düşüşlerini önlediğini ifade eden Eren, özellikle yoğun çalışanların beslenme planlarını önceden hazırlamalarının önemine değindi.

Uzmanlar, sağlıklı beslenme için şekerli atıştırmalıklar yerine protein ve lif açısından zengin seçeneklerin tercih edilmesini, kahve tüketiminde ölçülü olunmasını ve günlük su tüketiminin ihmal edilmemesini öneriyor. Ayrıca iş yemeklerinde porsiyon kontrolüne dikkat edilmesi, kızartmalar yerine ızgara veya fırında pişirilen yemeklerin seçilmesi ve alışveriş sırasında ürün içeriklerinin mutlaka incelenmesi gerektiği belirtiliyor.

Derya Eren, hafta sonlarında yapılacak kısa hazırlıklarla sağlıklı besinlerin hazır bulundurulmasının, yoğun günlerde sağlıksız seçimlerin önüne geçebileceğini sözlerine ekledi.

Türkiye'nin UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'nda "Edebiyat Şehri" unvanına sahip ilk ve tek şehri olan Kahramanmaraş, 19 Haziran 2026 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilecek uluslararası tanıtım programıyla kültür, sanat ve medya dünyasının temsilcileriyle buluşacak.

Programda, Kahramanmaraş'ın UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na kabul süreci, şehrin kültürel kalkınma vizyonu, edebiyat turizmi potansiyeli ve uluslararası hedefleri kapsamlı şekilde ele alınacak. Toplantıya Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel'in katılması bekleniyor.

Necip Fazıl Kısakürek, Cahit Zarifoğlu, Nuri Pakdil ve Rasim Özdenören gibi Türk edebiyatının önemli isimlerini yetiştiren Kahramanmaraş, sahip olduğu güçlü edebiyat geleneğiyle UNESCO tarafından "Edebiyat Şehri" olarak tescillendi. Bu unvanla birlikte şehrin kültürel mirasının uluslararası alanda daha görünür hale gelmesi hedefleniyor.

Toplantıda UNESCO Edebiyat Şehri unvanının Kahramanmaraş'a sağlayacağı kültürel, sosyal ve ekonomik katkılar değerlendirilirken, dünya edebiyat şehirleriyle kurulacak iş birlikleri ve yeni projeler hakkında da bilgi verilecek.

Programın önemli gündem maddelerinden biri de edebiyat turizmi olacak. Şehrin yetiştirdiği yazar ve şairler etrafında oluşturulacak kültür rotaları, edebiyat etkinlikleri ve yaratıcı endüstrilere yönelik çalışmaların turizme sağlayacağı katkılar ele alınacak.

Kahramanmaraş'ın edebi mirasının dünyaya anlatılacağı toplantıda, kültürel hafızanın korunması, edebiyatın toplumları birleştiren gücü ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik projeler de paylaşılacak. Programın, Kahramanmaraş'ın dünya edebiyat şehirleri arasındaki konumunu güçlendirmesi ve Türkiye'nin kültürel tanıtımına katkı sunması hedefleniyor.

Nature Microbiology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, deniz ürünlerinde görülebilen CMNV (Gizli Ölüm Nodavirüsü) adlı virüsün insanlarda göz enfeksiyonlarına neden olabileceğini ortaya koydu. Araştırmada, virüs ile gözün ön bölümünü etkileyen ve tedavi edilmediğinde görme kaybına yol açabilen bazı göz hastalıkları arasındaki olası bağlantı değerlendirildi.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Batıgöz Sağlık Grubu Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Uğur Ünsal, toplumun panik yapmasını gerektirecek bir durum olmadığını ancak bilinçli hareket edilmesinin büyük önem taşıdığını söyledi.

Doç. Dr. Ünsal, virüsün en yaygın bulaşma yollarının çiğ veya az pişmiş deniz ürünlerinin tüketilmesi ve bu ürünlerin eldivensiz temizlenmesi olduğunu belirtti. Özellikle karides ve kabuklu deniz canlılarının hazırlanması sırasında meydana gelebilecek küçük yaralanmaların virüsün vücuda girişine zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

Göz sağlığını korumak için deniz ürünlerinin yeterli ısıda pişirilmesi gerektiğini vurgulayan Ünsal, çiğ deniz ürünleriyle temas sırasında koruyucu eldiven kullanılmasını tavsiye etti. Ayrıca deniz ürünü tüketimi veya temizliği sonrasında gözde kızarıklık, ağrı, bulanık görme ve ışığa hassasiyet gibi belirtiler görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini söyledi.

Uzmanlar, erken teşhis ve doğru tedavi ile göz içi iltihaplanma ve göz tansiyonu gibi sorunların kontrol altına alınabildiğini belirterek, mutfak hijyeni ve güvenli gıda tüketiminin göz sağlığının korunmasında önemli rol oynadığını ifade etti.

Diş sağlığındaki problemlerin de bireyin psikolojisini etkileyebildiğini ifade eden Tarhan, kronik diş ağrıları, ağız kokusu ve estetik sorunların özgüven kaybına ve sosyal izolasyona neden olabileceğini belirtti. Özellikle çocuklarda diş problemlerinin akran zorbalığını tetikleyerek erken yaşlarda özgüven eksikliği oluşturabileceğini vurguladı.

Dijital çağın estetik baskısının gençler üzerinde olumsuz etkiler yarattığını dile getiren Tarhan, sosyal medyanın mükemmel görünme algısını güçlendirdiğini ve bunun da görünüm kaygılarını artırdığını söyledi. Küçük estetik kusurların bile bazı gençlerde depresyon ve sosyal çekilmeye yol açabildiğine dikkat çekti.

Tedavi sürecinde hasta ile hekim arasındaki güven ilişkisinin büyük önem taşıdığını ifade eden Tarhan, modern tıpta tedavi başarısının önemli bir bölümünün hasta-hekim iş birliğine dayandığını kaydetti. Hekimlerin yalnızca teknik bilgiyle değil, hastaların psikolojik durumlarını da anlayabilecek bir yaklaşımla hareket etmeleri gerektiğini belirtti.

Diş hekimi korkusunun azaltılmasında sanal gerçeklik (VR), hipnoz ve genel anestezi gibi yöntemlerin etkili şekilde kullanıldığını aktaran Tarhan, özellikle çocuklar ve özel gereksinimli bireylerde bu uygulamaların tedavi sürecini kolaylaştırdığını söyledi.

Stresin diş sıkma gibi davranışlara yol açtığını da vurgulayan Tarhan, kronik stresin dişlerde aşınma ve diş eti problemlerine neden olabileceğini belirtti. Bu tür durumlarda yalnızca ağız içi aparatlar kullanmanın yeterli olmadığını ifade eden Tarhan, altta yatan stres ve depresyon gibi psikolojik nedenlerin de tedavi edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Yetersiz su tüketiminin baş ağrısı, halsizlik ve konsantrasyon bozukluğuna neden olabileceği ifade edilirken günlük su ihtiyacının kişiye göre değişebileceği vurgulandı.

Sağlıklı yaşam için şekerli içecekler yerine su tüketiminin artırılması gerektiği kaydedildi.

Araştırmalar düzenli yürüyüş yapan bireylerde kalp-damar hastalıkları riskinin azaldığını, stres seviyelerinin düştüğünü ve uyku kalitesinin arttığını ortaya koyuyor.

Sağlıklı yaşam için dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin birlikte uygulanması gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, vatandaşlara açık havada yürüyüş yapmalarını öneriyor.

Törene İl Sağlık Müdürümüz Dr. Sıtkı Sönmez, İskenderun Belediye Başkanı Mehmet Dönmez ve İskenderun Devlet Hastanesi Başhekimi Dr. Adem Sarı katılım sağlamıştır.

Araçlar, hastane yerleşkesi içerisinde özellikle nizamiyeden polikliniklere ve servis alanlarına ulaşımda kullanılacak olup, vatandaş odaklı sağlık hizmeti anlayışının somut bir örneğini oluşturmaktadır. Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, hasta ve hasta yakınlarının hastane içi ulaşım konforunu artırmaya yönelik bu tür iş birliklerini önemsemekte ve teşvik etmektedir.

Hastane Başhekimimiz Dr. Adem Sarı, anlamlı desteklerinden dolayı İskenderun Belediye Başkanı Mehmet Dönmez’e teşekkür etmiştir.

Hatay İl Sağlık Müdürlüğü olarak biz de bu değerli katkının ilçemize ve vatandaşlarımıza hayırlı olmasını diler, hasta ulaşımını kolaylaştırmaya yönelik çalışmalarımızı sürdüreceğimizi saygıyla duyururuz.

Resmi Gazete’de yayımlanan ilana göre alımlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında KPSS puanı esas alınarak gerçekleştirilecek. Başvurular 1 Haziran 2026 itibarıyla başladı.

Adaylar başvurularını 15 Haziran 2026 tarihine kadar yalnızca Kariyer Kapısı sistemi üzerinden yapabilecek. Posta yoluyla veya farklı yöntemlerle yapılan başvurular kabul edilmeyecek.

Alım Yapılacak Kadrolar

TİTCK tarafından yayımlanan ilana göre büro personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, teknisyen ve destek personeli kadrolarında alım yapılacak.

Kontenjan dağılımı şu şekilde açıklandı:

Büro Personeli – İnsan Kaynakları: 1 kişi
Büro Personeli – Yönetim Bilişim Sistemleri: 3 kişi
Büro Personeli – Sağlık Yönetimi: 4 kişi
Büro Personeli – Medya ve İletişim: 2 kişi
Koruma ve Güvenlik Görevlisi Erkek-Silahlı: 2 kişi
Koruma ve Güvenlik Görevlisi Kadın: 1 kişi
Teknisyen – Biyomedikal Cihaz: 1 kişi
Teknisyen – Bilişim Teknolojileri: 1 kişi
Destek Personeli – Temizlik Görevlisi: 1 kişi

Başvuru Şartları Belli Oldu

Adayların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde yer alan genel şartları taşıması gerekiyor. Ayrıca başvurulacak pozisyon için ilan edilen özel şartların sağlanması ve ilgili KPSS puan türünden geçerli puana sahip olunması şartı aranacak.

Adayların herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı almaması, görev yapmasına engel sağlık sorununun bulunmaması ve sözleşmeli personel hükümlerine uygun olması gerekiyor.

Koruma ve güvenlik görevlisi kadrosuna başvuracak adayların ise nöbet usulü çalışmaya engel durumunun bulunmaması şartı aranacak.

Başvurular Kariyer Kapısı’ndan Yapılacak

Başvurular, e-Devlet üzerinden Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım ekranı aracılığıyla alınacak. Adaylar sisteme giriş yaptıktan sonra Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu sözleşmeli personel alım ilanını seçerek işlemlerini tamamlayabilecek.

Adaylar ilan edilen pozisyonlardan yalnızca birine başvuru yapabilecek. Başvuruların 15 Haziran 2026 tarihine kadar eksiksiz şekilde tamamlanması gerekiyor.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Görevlisi Kübra Şahin, Kurban Bayramı'nda sağlıklı ve dengeli beslenme konusunda önemli uyarılarda bulundu.

Günlük pişmiş et tüketimi 100-150 gram civarında olmalı

Kurban Bayramı’nda sağlıklı kalmak ve sindirim sorunları yaşamamak için günlük et tüketim miktarına dikkat etmek gerektiğini ifade eden Beslenme Uzm. Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Yetişkin bir birey için günlük et tüketimi 100-150 gram (pişmiş ağırlık) civarında olmalıdır. Kalp-damar sağlığı ve böbrek fonksiyonları dikkate alındığında et tüketimi daha sınırlı miktarda (örneğin 70-100 gram) olmalıdır.” dedi.

Etin pişirme yönteminin sağlık üzerindeki etkilerine de değinen Kübra Şahin, özellikle Kurban Bayramı gibi et tüketiminin yoğun olduğu dönemlerde doğru pişirme yöntemlerinin önem kazandığını ifade etti.

Fırında pişirme besin değerini koruyor

Haşlama yönteminin düşük kalorili olması ve sindirimi kolaylaştırması dolayısıyla önerildiğini kaydeden Şahin, yağın bir kısmının suya geçmesi sayesinde etin yağ oranının da azaldığını, fırında pişirmenin ise besin değerini büyük ölçüde koruduğunu ve ek doymuş yağ kullanılmadan sağlıklı pişirme imkânı sunduğunu belirtti. Şahin, ancak aşırı yüksek sıcaklıkta pişirmenin besin kaybına ve zararlı bileşiklerin oluşumuna neden olabileceği uyarısında bulundu.

Kavurma ve kızartma yöntemlerine karşı da uyarılarda bulunan Beslenme Uzm. Kübra Şahin, “Kavurma sindirimi zorlaştırabilir. Yüksek doymuş yağ ve kolesterol içeriği nedeniyle kalp-damar hastalıkları riskini artırabilir. Kızartmada ise yağ emilimi yüksek olduğu için kalori ve doymuş yağ miktarı artar, sindirim sistemi zorlanabilir.” ifadelerini kullandı.

Yeni kesilmiş etin hemen tüketilmesi sağlık açısından çeşitli riskler taşıyor

Şahin, Kurban Bayramı’nda yeni kesilmiş etin hemen tüketilmesinin sağlık açısından çeşitli riskler taşıdığına dikkat çekti. Etin kesim sonrası mutlaka dinlendirilmesi gerektiğini belirten Şahin, erken tüketimin hem sindirim sistemi sorunlarına hem de gıda güvenliği risklerine yol açabileceğini söyledi.

Yeni kesilmiş etin hayvan kesildikten sonra kasılıp sertleştiğini ifade eden Beslenme Uzm. Kübra Şahin, “Hemen tüketilen et serttir, çiğnenmesi ve sindirimi zordur. Bu durum şişkinlik, mide ağrısı, hazımsızlık, reflü ve gastrit şikayetlerinin artmasına neden olabilir.” dedi.

Et buzdolabında 12-24 saat dinlendirilmeli

Etin buzdolabında 12-24 saat dinlendirilmesinin önemine vurgu yapan Şahin, “Dinlendirilen etin kas lifleri gevşer, daha yumuşak ve lezzetli hale gelir. Aynı zamanda sindirimi kolaylaşır. Ayrıca mikrobiyolojik açıdan da daha güvenli olur.” ifadelerini kullandı.

Hijyen koşullarına dikkat edilmemesi halinde ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini kaydeden Şahin, “Uygun hijyen sağlanmazsa, taze ve ısısı düşmemiş et bakteri üremesi için uygun ortam oluşturabilir. Özellikle saklama koşulları uygun değilse ishal, mide bulantısı gibi gıda zehirlenmeleri görülebilir.” diye konuştu.

Sebzeler sindirim sistemi için önemli bir destek sağlıyor

Kurban Bayramı’nda yalnızca et tüketimine değil, yanında tercih edilen besinlere de dikkat edilmesi gerektiğini belirten Beslenme Uzm. Şahin, kırmızı etin protein ve yağ açısından zengin olmasına rağmen lif, C vitamini ve karbonhidrat bakımından yetersiz olduğunu söyledi.

Sebzelerin sindirim sistemi için önemli bir destek sağladığını ifade eden Şahin, “Sebzeler lif kaynağıdır. Sindirim sistemini destekler, bağırsak hareketlerini düzenler. Aynı zamanda antioksidan, vitamin ve mineral açısından da zengindir.” dedi.

Tam tahıllı ürünlerin önemine de değinen Şahin, “Tam buğday ekmeği ve bulgur pilavı gibi tam tahıllar karbonhidrat kaynağıdır. Enerji sağlar, kan şekerini dengede tutar ve lif içerikleri sayesinde etle birlikte daha uzun süre tokluk hissi oluşturur.” ifadelerini kullandı.

Yoğurt, ayran ve kefir sindirim sisteminin daha rahat çalışmasını sağlıyor

Fermente süt ürünlerinin de sindirimi desteklediğini kaydeden Beslenme Uzm. Şahin, “Yoğurt, ayran ve kefir gibi probiyotik içeren besinler sindirim sisteminin daha rahat çalışmasına katkı sağlar.” dedi.

C vitamini içeren besinlerin etle birlikte tüketilmesinin faydalı olduğunu belirten Şahin, “Limonlu salata, domates, yeşil biber, maydanoz, portakal ve nar gibi C vitamini kaynakları, kırmızı ette bulunan demirin emilimini artırır.” şeklinde konuştu.

Çocuklar yaklaşık 50-100 gram arasında et tüketmeli

Şahin, Kurban Bayramı’nda özellikle çocuklar ve yaşlıların et tüketiminde daha dikkatli olunması gerektiğini belirterek, porsiyon kontrolü ve doğru pişirme yöntemlerinin önemine dikkat çekti.

Çocukların yaşlarına ve gelişim durumlarına göre daha az miktarda et tüketmesi gerektiğini ifade eden Öğr. Gör. Şahin, “Çocuklar yaklaşık 50-100 gram arasında et tüketmelidir. Etin hazırlanışında haşlama, fırında veya buharda pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Kızartmalardan ve çok yağlı kavurmalardan kaçınılmalıdır.” dedi.

Çocuklarda bağışıklık sisteminin henüz tam gelişmediğini vurgulayan Şahin, “Bu nedenle etin iyi pişmiş olması çok önemlidir. Et küçük parçalara ayrılarak tüketilmeli, yanında sebze, yoğurt ve tam tahıllı besinlerle dengeli bir öğün oluşturulmalıdır.” diye konuştu.

Yaşlılar için et yumuşak ve kolay çiğnenebilir şekilde hazırlanmalı

Yaşlı bireylerde ise kalp-damar sağlığı ve böbrek fonksiyonlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Şahin, “Yaşlılar et tüketimini daha sınırlı miktarda, yaklaşık 70-100 gram arasında tutmalıdır. Et yumuşak ve kolay çiğnenebilir şekilde hazırlanmalıdır.” diye konuştu.

Kavurma ve kızartma gibi ağır pişirme yöntemlerinden kaçınılması gerektiğini kaydeden Beslenme Uzm. Şahin, “Tansiyon problemleri nedeniyle aşırı tuz kullanımından uzak durulmalıdır. Yaşlılarda mide asidi azalır. Bu nedenle sert, yağlı ve yoğun baharatlı etler sindirim sorunlarına yol açabilir.” dedi.

Kabızlık, hazımsızlık, şişkinlik, mide ağrısı, kramp görülebilir

Bayramda aşırı et tüketiminin sindirim sistemi üzerinde çeşitli olumsuz etkiler oluşturabileceğini ifade eden Öğr. Gör. Şahin, “Kabızlık, hazımsızlık, şişkinlik, mide ağrısı, kramp ve bağırsak hareketlerinde yavaşlama gibi sorunlar görülebilir.” uyarısında bulundu.

Bu etkileri azaltmak için lifli besinlerin artırılması gerektiğini belirten Şahin, “Yeterli su tüketmek, yağlı ve kızartılmış yiyeceklerden uzak durmak, porsiyon kontrolü yapmak, yemek sonrası hafif yürüyüşler gerçekleştirmek ve probiyotik besinler tüketmek sindirim sistemini rahatlatacaktır.” ifadelerini kullandı.

Fiziksel aktivitenin önemine de değinen Şahin, “Hafif yürüyüşler sindirim sistemini hızlandırarak mide ve bağırsakların daha iyi çalışmasını sağlar, kabızlık riskini azaltır. Ayrıca metabolizmayı destekler, kan dolaşımını artırır, krampları ve şişkinliği hafifletir.” dedi.

Su tüketiminin de bayram döneminde ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Beslenme Uzm. Kübra Şahin, “Su tüketimi mide ve bağırsaklarda besinlerin çözülmesine ve emilmesine yardımcı olur. Lifli besinlerin bağırsakta hareketini kolaylaştırır, kabızlığı önler, vücudu detoksifiye eder ve mideyi rahatlatır.” Şeklinde sözlerini tamamladı.

Güne dengeli bir kahvaltı ile başlayın

Geleneksel alışkanlıklardan biri olan bayram sabahı kavurma tüketmek, güne yüksek yağlı bir öğünle başlamanıza neden olur. Bu durum mide yanması, reflü ve hazımsızlık gibi şikayetlerin artmasının yanı sıra gün içerisinde enerjinin düşmesine yol açabilir. Bunun yerine haşlanmış veya yağsız pişmiş yumurta, peynir, çiğ sebze (domates, salatalık, yeşillik gibi) ve tam tahıllı ekmekten oluşan dengeli bir kahvaltı tercih edilebilir.

Eti Dinlendirin

Kurban etinin kesilir kesilmez tüketilmesinin hem pişirme hem de sindirim açısından zorluk yarattığına dikkat çeken Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, “Yeni kesilen kurban etinde, "rigor mortis" denilen ölüm sertliği olur. Bu süreçte et uzun süre pişirilse bile sert kalır ve sindirimi daha zordur. Etin buzdolabında ortalama 12-24 saat bekletildikten sonra tüketilmesi; gastrit, reflü ve bağırsak problemlerinin yaşanmaması için oldukça önemlidir” uyarısında bulunuyor.

Et ile birlikte otu da tüketin

Kırmızı etin ağırlıklı tüketildiği öğünlerde bağırsak hareketleri yavaşlayabilir. Bu nedenle öğünlerde etin yanına mutlaka bol yeşillik, çoban salata ya da semizotu salatası ve semizotlu-salatalıklı cacığa yer verilmelidir. Yüksek ısıda pişen ette serbest radikal denilen ve hücrelere zarar veren moleküller oluştuğundan, çiğ sebze ve salatalarla alınan C vitamini, bu oluşumlara karşı damar iç yüzeyinin korunmasına katkı sağlar. Ancak yine de kırmızı et porsiyonlarının kontrollü tüketilmesi gerekir.

Doğru pişirme yöntemlerini seçin

Kurban etini pişirirken kızartma veya kavurma yerine haşlama, fırınlama ya da ızgara gibi sağlıklı yöntemlerin tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, “Et kendi yağıyla pişirilmeli, ekstra tereyağı veya kuyruk yağı gibi doymuş yağlar eklenmemelidir. Eğer mangal yapılacaksa, etin kömürleşmemesine ve ateşten en az 15 cm uzakta pişirilmesine dikkat edilmelidir” diyor.

Gün içerisinde su tüketmeyi ihmal etmeyin

Bayram süresince artan protein tüketimi, böbreklerin iş yükünü artırıyor. Vücudun atıkları rahatça temizleyebilmesi ve sindirim sisteminin düzenli çalışabilmesi için çay ve kahve tüketiminin ötesinde, günde en az 2-2.5 litre su içmeye özen gösterilmelidir.

Sakatat tüketimine dikkat edin

Bayramda etin yanı sıra sakatat tüketimi de oldukça yaygın. Ancak sakatatların kolesterol ve doymuş yağ içeriklerinin çok yüksek olduğu unutulmamalıdır. Özellikle koroner arter hastalığı, yüksek kolesterolü ve gut hastalığı olan kişilerin sakatat tüketiminden kaçınması veya porsiyonu oldukça küçük tutması gerekir.

Tatlı seçiminde hafif alternatiflere yönelin

Kırmızı et ağır bir öğün anlamına gelir. Bu ağır öğünün ardından hamurlu ve şerbetli tatlıların tercih edilmesi kan şekerinde ani dalgalanmalara ve kalp üzerinde ekstra yüke neden olabilir. O nedenle daha hafif olacağı için tercihinizi sütlü tatlılar, dondurma veya meyve bazlı tatlılardan yana yapın.

Akşam öğünlerini daha hafif planlayın

Eğer gün içinde veya öğle yemeğinde kırmızı et tüketildiyse, vücudu dinlendirmek adına akşam öğününü daha hafif planlayın. Akşam saatlerinde zeytinyağlı sebze yemekleri, çorba veya hafif bir salata tercih etmek, gece boyunca rahat bir uyku uyumanıza ve sindirim sisteminin yorulmamasına yardımcı olur.

Yemekten hemen sonra uyumayın

Özellikle akşam yemeklerinden sonra hemen uzanmak veya uyumak, reflü şikayetlerini doğrudan tetikleyebilir. Et gibi sindirimi uzun süren gıdaların tüketilmesinin ardından, mide boşalmasına zaman tanıyarak yemek ile uyku arasında en az 3-4 saatlik bir zaman bırakın.

Fiziksel aktiviteyi artırın

Bayramda da hareketten vazgeçilmemesi gerektiğini Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, “Bayram süresince alınan yüksek kalorilerin ve proteinin dengelenmesi, sindirim sisteminin aktif kalması için hareket etmek şarttır. Ağır yemeklerin ardından hemen oturmak yerine, gün içinde yapılacak 30-45 dakikalık hafif tempolu yürüyüşler hem kan şekerini dengeler hem de sindirimi kolaylaştırır” diyor.

DSÖ’nün değerlendirmesine göre salgının riski ulusal ve bölgesel düzeyde yüksek, küresel düzeyde ise düşük olarak görülüyor. Salgının, onaylı aşısı veya tedavisi bulunmayan Bundibugyo virüsünden kaynaklandığı belirtildi.

Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde doğrulanmış vakaların yanı sıra çok sayıda şüpheli vaka ve ölüm bulunduğuna dikkat çekerek, virüsün özellikle nüfus hareketliliğinin yoğun olduğu bölgelerde yayılma riskinin endişe yarattığını ifade etti.

Uganda’nın başkenti Kampala’da da Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nden seyahat eden kişilerde Ebola tespit edildiği bildirildi. DSÖ, salgınla mücadele kapsamında sahadaki ekiplerin çalışmalarını sürdürdüğünü ve müdahale fonunun artırıldığını duyurdu.

Yetkililer, salgının kontrol altına alınması için temas takibi, test kapasitesinin artırılması ve sağlık ekiplerinin desteklenmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı. Reuters’a göre test yetersizliği salgınla mücadeleyi yavaşlatan başlıca sorunlardan biri olarak öne çıkıyor.

Salgın sonrası birçok ülkede gemide bulunan yolculara yönelik takip ve izolasyon süreçleri başlatıldı. Reuters’ın aktardığına göre Singapur, MV Hondius yolculuğuyla bağlantılı iki kişiyi izolasyona alarak test süreci başlattı; yetkililer halk sağlığı riskinin düşük olduğunu bildirdi.

Hantavirüs, genellikle fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve salyasıyla bulaşan bir virüs grubu olarak biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü ve CDC’ye göre bulaşma en çok kemirgen atıklarının bulunduğu alanlarda oluşan tozun solunmasıyla gerçekleşiyor. Ayrıca enfekte kemirgen ısırığı veya virüs bulaşmış yüzeylere temas sonrası ellerin ağız, burun ya da göze götürülmesi de risk oluşturabiliyor.

Hastalığın ilk belirtileri grip benzeri şikayetlerle başlayabiliyor. Ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, bulantı ve kusma erken dönemde görülebilen belirtiler arasında yer alıyor. Hastalık ilerlediğinde özellikle Hantavirüs Pulmoner Sendromu tablosunda öksürük ve ciddi nefes darlığı gelişebiliyor.

Uzmanlara göre en önemli risk alanları uzun süre kapalı kalmış, havalandırması yetersiz ve kemirgen izleri bulunan depo, ahır, çatı arası, bodrum ve benzeri alanlar. Bu tür yerlerin kuru süpürme veya elektrikli süpürgeyle temizlenmesi, virüs içeren partiküllerin havaya karışmasına neden olabileceği için riskli kabul ediliyor.

Korunmak için kemirgen girişlerinin engellenmesi, gıdaların kapalı kaplarda saklanması, yaşam alanlarında fare ve sıçan izlerine karşı önlem alınması gerekiyor. Kemirgen dışkısı veya yuva kalıntısı bulunan alanların temizliğinde maske ve eldiven kullanılması, yüzeylerin önce dezenfektan veya çamaşır suyu ile ıslatılıp ardından temizlenmesi öneriliyor.

Yetkililer, Hantavirüsün birçok türünde insandan insana bulaşmanın yaygın olmadığını; ancak bazı türlerde sınırlı bulaş ihtimalinin değerlendirilebildiğini belirtiyor. Bu nedenle gemi salgını sonrası yolcuların sağlık takibine alınması ve risk analizlerinin yapılması önem taşıyor.

Sağlık Bakanlığı, sağlık sisteminde köklü bir değişikliğe hazırlanıyor. Hazırlanan kanun teklifi taslağıyla birlikte “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” kurulması planlanıyor. Yeni modelle birlikte tedavi odaklı yapıdan, hastalıkları önlemeye dayalı bir sisteme geçiş hedefleniyor.

Taslağa göre kurulacak fonun en önemli gelir kaynağını sigara başta olmak üzere sağlığa zararlı tüketim ürünlerine yönelik yaptırımlar oluşturacak. Böylece zararlı alışkanlıklardan elde edilen gelirlerin doğrudan toplum sağlığına aktarılması sağlanacak.

Önleyici Sağlık Ön Planda
Yeni düzenleme, özellikle obezite, diyabet ve kalp-damar hastalıkları gibi önlenebilir kronik rahatsızlıkların azaltılmasını amaçlıyor. Artan sağlık harcamalarının kontrol altına alınması için riskleri azaltan politikaların önceliklendirileceği belirtiliyor.

Fon Nerelerde Kullanılacak?
Fon kaynaklarının kullanımında öncelik, tedavi değil koruyucu sağlık hizmetlerine verilecek. Bu kapsamda:

• Halk sağlığı kampanyaları
• Erken teşhis ve tarama programları
• Sağlıklı hayat merkezleri
• Eğitim ve farkındalık projeleri desteklenecek

Merkezi Denetim Vurgusu
Fonun yönetiminin kamu otoritesinde olacağı ve harcamaların sıkı denetimden geçeceği ifade ediliyor. Böylece elde edilen gelirlerin doğrudan toplum sağlığına katkı sağlayacak alanlara yönlendirilmesi hedefleniyor.

Yeni modelle birlikte hem zararlı alışkanlıkların azaltılması hem de sağlık sistemindeki mali yükün hafifletilmesi amaçlanıyor.