Üç ülke arasında ortak savunma mekanizması kurulmasını öngören anlaşmaya göre taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Yapılan elektronik oylamada 398 milletvekili oy kullandı. Teklif, 279 kabul ve 119 ret oyuyla Meclis'ten geçti.
Bir ülkeye saldırı, üç ülkeye yapılmış sayılacak
Anlaşmanın en dikkat çeken maddesi, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yönelik kabul edilmesini öngörüyor.
Buna göre Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan'dan biri silahlı saldırıya uğrarsa diğer iki ülke, saldırıya uğrayan tarafa destek sağlayacak. Bu destek askerî imkân ve kabiliyetleri de kapsayabilecek.
Ancak sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği, ihtiyaçların değerlendirilmesi ve tarafların karşılıklı mutabakatıyla belirlenecek. Anlaşma, Türkiye'nin herhangi bir saldırı durumunda otomatik olarak savaşa gireceği veya Türk askerinin doğrudan başka bir ülkeye gönderileceği anlamına gelmiyor. Asker gönderilmesine ilişkin anayasal ve yasal süreçler geçerliliğini koruyor.
Savunma sanayisinde ortak projeler geliştirilecek
Mekke Anlaşması yalnızca askerî savunmayı değil, savunma sanayisindeki iş birliğini de kapsıyor.
Üç ülke arasında savunma teknolojilerinin geliştirilmesi, ortak üretim projeleri, araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile teknoloji paylaşımının artırılması hedefleniyor.
Ayrıca askerî personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlarla silahlı kuvvetler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi planlanıyor.
İstihbarat paylaşımı ve terörle mücadele
Anlaşma kapsamında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında istihbarat paylaşımı ve terörle mücadele alanlarında da iş birliği yapılacak.
Üç ülke, güvenlik tehditlerine karşı ortak değerlendirmelerde bulunacak ve güvenli iletişim kanalları üzerinden bilgi paylaşabilecek. Taraflar arasında silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve askerî teçhizatı kapsayan lojistik destek de sağlanabilecek.
Üç ülkenin üst düzey isimlerinden ortak komite kurulacak
Anlaşmanın uygulanmasını koordine etmek amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak. Komitede üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanları yer alacak.
Yılda iki kez toplanması planlanan komite, savunma ve güvenlik alanındaki ortak çalışmaları takip edecek. Komiteye bağlı sekretaryanın merkezi ise Suudi Arabistan'da bulunacak.
Anlaşmadan ilk 10 yıl çıkılamayacak
Mekke Anlaşması süresiz olarak yürürlükte kalacak şekilde düzenlendi. Taraf ülkeler, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren ilk 10 yıl boyunca çekilme hakkını kullanamayacak. Bu sürenin ardından anlaşmadan ayrılmak isteyen ülkenin, diğer taraflara en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunması gerekecek.
TBMM'de kabul edilen kanun teklifi, anlaşmanın Türkiye tarafından onaylanmasının uygun bulunduğunu ortaya koyuyor. Anlaşmanın uluslararası düzeyde yürürlüğe girmesi için ise üç ülkenin de kendi iç hukuk süreçlerini tamamlaması ve son onay belgesinin sekretaryaya teslim edilmesi gerekiyor.
