Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) için 2026 yılı başvuru sayıları açıklandı. Bu yıl sınava 2 milyon 425 bin 560 aday başvururken, başvuru sayısının son üç yıldır düşüş eğiliminde olduğu görüldü. 2022 yılında baraj uygulamasının kaldırılmasıyla yaklaşık 3,2 milyon seviyesine çıkan başvuru sayısı, aradan geçen süreçte 1,1 milyon azalarak yeniden 2020 seviyelerine geriledi.
Eğitim uzmanı Salim Ünsal, başvuru sayılarındaki değişimin son yıllarda uygulanan eğitim politikaları ve toplumsal gelişmelerle yakından ilişkili olduğunu belirtti. 2022’de barajın kaldırılmasıyla aday sayısında ciddi bir artış yaşandığını hatırlatan Ünsal, 2023 yılında deprem bölgesindeki adaylardan sınav ücretinin alınmaması kararının da başvuruların 3 milyon 527 bine çıkarak rekor kırmasına neden olduğunu ifade etti.
Ancak bu zirvenin ardından başvuru sayıları yeniden düşüşe geçti. Önce 3,1 milyon, ardından 2,5 milyon seviyesine gerileyen başvurular, 2026 itibarıyla yeniden pandemi öncesi yıllardaki seviyelere döndü.
Uzmanlara göre başvuru sayısını etkileyen en önemli faktörlerin başında ekonomik şartlar geliyor. Artan eğitim, barınma ve beslenme giderleri ile mezuniyet sonrası iş bulma konusunda yaşanan zorluklar gençlerin üniversiteye olan motivasyonunu zayıflatıyor.
Başvuru dağılımı da dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Adayların yaklaşık yüzde 30’u ilk kez sınava girecek son sınıf öğrencilerinden, yüzde 70’i ise mezun adaylardan oluşuyor. Her yıl ortalama 800-900 bin öğrencinin sisteme yeni girdiği, toplam başvuru sayısını ise büyük ölçüde mezun adayların belirlediği ifade ediliyor.
Öte yandan üniversite kontenjanlarında yapılan düzenlemelerin de başvuru sayılarını etkilediği belirtiliyor. Geçtiğimiz yıl kontenjanların yaklaşık 190 bin azaltılması, mezun aday sayısının artmasına yol açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Eğitim uzmanlarına göre geçmişte üniversite diploması aileler için güçlü bir gelecek garantisi olarak görülürken, günümüzde mezun işsizliği ve nitelik tartışmaları bu algıyı önemli ölçüde değiştirdi. Bu nedenle birçok aile, çocuklarının üniversite eğitimi için eskisi kadar büyük maddi fedakârlık yapma konusunda tereddüt yaşıyor.
Uzmanlar, tüm bu gelişmelere rağmen üniversitenin hâlâ gençlerin en önemli eğitim ve kariyer yolu olmaya devam ettiğini, ancak yükseköğretim sisteminde nitelik, istihdam ve ekonomik destek konularında yeni adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.
