Türkiye’de tütün ürünlerinin kullanımına yönelik mevcut yasakların genişletilmesi için yeni bir düzenleme üzerinde çalışılıyor. AK Parti tarafından hazırlanan ve sigara kısıtlamalarının yanı sıra takviye edici gıdaların denetimini de içeren kanun teklifinin, bütçe görüşmelerinin ardından Meclis gündemine gelmesi bekleniyordu. Ancak teklifin sunulmasının ocak-şubat dönemine kaldığı bildirildi.
Yeni düzenleme kapsamında Japonya ve Avustralya'daki uygulamalar incelenirken özellikle açık alanlarda sigara kullanımının sınırlandırılması ve satışların daha sıkı denetlenmesi hedefleniyor.
Japonya Modeli: Kimlik Doğrulamalı Satış ve Özel İçim Alanları
Japonya'daki tütün kontrolü uygulamaları, Türkiye'de gündeme gelen düzenleme için incelenen modeller arasında yer alıyor.
Bu kapsamda sigara satışlarında elektronik kimlik doğrulama sisteminin kullanılması, belirlenmiş alanlar dışında sokakta sigara içilmesine yönelik kısıtlamalar ve özel sigara içme alanlarının oluşturulması gündeme geliyor.
Elektronik yaş doğrulamasıyla özellikle çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin önlenmesi amaçlanıyor.
Avustralya Modeli: Parklarda ve Plajlarda da Kısıtlama
Avustralya'da uygulanan tütün kontrolü politikalarında açık alanlar da önemli yer tutuyor. Parklar, plajlar, toplu taşıma durakları ve açık hava mekânları sigara kullanımına yönelik kısıtlamaların uygulandığı alanlar arasında bulunuyor.
İncelenen modelde açık hava işletmelerinde sigara içilen alanların toplam alanın yüzde 50'sini aşmaması gibi sınırlamalar da dikkat çekiyor.
Türkiye'de değerlendirilmesi beklenen düzenlemeyle benzer şekilde açık alanlarda sigara kullanımının daha kapsamlı biçimde sınırlandırılması hedefleniyor.
Sigara Satışında Elektronik Yaş Doğrulaması Gündemde
Düzenlemenin bir diğer başlığını tütün ürünlerinin satışına yönelik denetimler oluşturuyor. Elektronik kimlik doğrulama sistemiyle satış sırasında yaş kontrolünün daha etkin yapılması planlanıyor.
Böylece tütün ürünlerinin reşit olmayan kişilere satışının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Takviye Edici Gıdalar İçin Dört Kurumlu Denetim
Hazırlanan kanun teklifi yalnızca sigara kısıtlamalarını kapsamıyor. Takviye edici gıdaların üretimi, satışı ve denetimine ilişkin yeni bir mekanizma da oluşturulması planlanıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) katılımıyla ortak bir denetim mekanizması kurulması öngörülüyor.
Bu yapıyla kaçak, sağlığa zararlı ve mevzuata aykırı şekilde üretilen takviye edici gıdaların piyasaya sunulmasının önlenmesi hedefleniyor.
Düzenleme Ne Zaman Meclis'e Gelecek?
AK Parti'nin hazırladığı teklifin bütçe görüşmelerinin ardından Meclis'e sunulması planlanıyordu. Ancak düzenlemenin ocak-şubat döneminde Meclis gündemine gelmesinin beklendiği bildirildi.
Teklifin yasama sürecinin tamamlanmasının ardından sigara kullanımına yönelik kısıtlamaların hangi alanlarda ve nasıl uygulanacağı netlik kazanacak.
